Popüler Diyetler/ Popüler Diyetlerin Avantajları ve Dezavantajları

0

 

“Diyet” kavramı, dönemler boyunca atalarımızdan öğrendiğimiz beslenme alışkanlıklarını son dönem bazında değiştirmemiz ile birlikte sıklıkla dile getirilmeye başlanmıştır. Atalarımız zamanında sabah gün doğumu ile başlar çalışma hayatı ile gün boyu devam eder, akşam gün batımı ile birlikte sona ererdi.

Kaynaklardan alınan bilgilere göre Göktürklere dayanan bahsettiğimiz süreçte atalarımız günde sadece iki öğün beslenir, tükettikleri organik besinlerin yararını “hiç hastalanmama” durumu ile taçlandırırlardı.

Gerek değişen dünya düzeni, gerekse de değişen dünya düzeni ile birlikte gerçekleştirilen “kültür ithalatı”nın ardından hayatımıza giren farklı kültür dinamiklerinin beslenme düzenimizi de değiştirmemesi beklenemezdi.

Nitekim öyle de oldu.
“Fast-food” adı altındaki çabuk hazırlanan yiyecekler, adını daha önce hiç duymadığımız sebze-meyve-bakliyatlar ve daha nicesi. Tümü gerçekleştirilen kültür ithalatı sonucunda hayatımıza girmiş durumda.

Şimdi ise bilmediğimiz tüm bu yiyecekler, yine hiç bilmediğimiz bir düzen içerisinde bizlere sunuluyor. Sağlıklı beslenme adı altında var olan diyetler, çeşitli diyetisyenler, sporcular, doktorlar vb. birçok insan müdahalesi ile hayatlarımıza giriyorlar.

Peki biz diyeti henüz sadece zayıflamak ile özdeşleştirmişken, diyet lafını duyunca anında oradan uzaklaşmaya çalışırken, bu yeni dünyada nasıl var olacağız? Gelin hep birlikte yeni dünya düzeninde, diyetlerin arasında nasıl var olmaya çalışacağımıza bakalım.

Başka bir yazıda inceleyeceğimiz “diyet algısı, insanların diyete bakışı” konusunu bir kenara bırakarak, günümüz popüler diyetlerini, iyisi ile kötüsü ile faydası, zararı, uzun vadeli sürdürülüp/sürdürülememesi durumu ile inceleyeceğiz.
Başlayalım…

1-)Paleo Diyeti
Atalarımızdan gelen beslenme alışkanlıklarını sürdürmemize, sürdürmemiz gerektiğine ilişkin görüşü ortaya koyan
paleo diyeti; bireyin evrimsel tıp sürecinde üzerinde bulunduğu coğrafya insanının tercih ettiği beslenmeye odaklanması
gerektiğini ifade ediyor. Yani siz evrimsel süreçte genetiğinize işlenmiş beslenme düzenini tercih etmeniz halinde
herhangi bir sağlık sorunu, metabolizmik rahatsızlık, az-fazla kilo problemleri ile uğraşmak zorunda kalmıyorsunuz.

Diyet Bileşenleri-Tüketilebilecekler:
-Hayvansal/Bitkisel Proteinler
-Sağlıklı Yağlar/Soğuk sızma zeytinyağı, kuruyemiş-bakliyatlardan gelen yağ, kırmızı etten gelen yağ
-Düşük glisemik indeksine sahip karbonhidratlar/Bulgur, esmer pirinç, kuruyemiş yağları
-Sebzeler/Sindirimi düzenlemesi açısından başta koyu yeşil yapraklılar olmak üzere tüm sebzeler
-Basit şeker, tatlandırıcı, işlenmiş gıda vb. maddeler, ürünlerden uzak durmanız gerekecek.

Tavsiye: Uzun vadede sürdürülebilir bir model olması, tüm besin gruplarından eşit dağılımı barındıran bir düzeni
içermesi nedeniyle uygulayabileceğiniz bir diyet/sağlıklı beslenme düzeni olarak görülüyor.

2-)Ketojenik Diyet
Şüphesiz son günlerde gündemde en çok kendine yer edinen, hakkında en çok merak edilen diyet olan ketojenik diyet
hakkında bilinmesi gereken noktaları paylaşmak yararlı olacaktır. Hakkında çok fazla olumlu, olumsuz yorum yapıldığı
düşünülürse, gündemdeki yerinin hakkını veren bir diyet olduğunu söyleyebiliriz.

-Temel mantıkta minimum karbonhidrat tüketimine odaklanan diyet, insan hücresinin temel iki bileşeni olan yağ ve protein
alınımının yeterli düzeyde olması ihtimalinde sağlıklı bir beslenmenin meydana gelebileceğini öne sürüyor.

-Günlük alınması gereken kalori miktarının yaklaşık yüzde 65-70 oranını yağlar, yüzde 25-30 oranını proteinler,
maksimum yüzde 5 oranında ise karbonhidratlar oluşturuyor. Mevcut karbonhidratın sebzelerden alınan karbonhidratlara
odaklandığı düşünülürse düşük glisemik indeksine sahip kompleks karbonhidratlar neredeyse hiç tüketilmiyor.

Tavsiye: Gerek düşük karbonhidrat alımından kaynaklanan olası enerji düşüklüğü, gerekse de uzun vadede sürdürülebilir
bir model izlenimi vermemesi açısından sağlıklı beslenen, spor yapan bireylerin fazlaca başvurabileceği bir kaynak
olarak gözükmüyor. Fakat hücre işleyişi, insan anatomisi gereksinimleri açısından bakıldığında size şöyle bir haberimiz
var. Uygulanabilmesi en zor modellerden biri olan ketojenik diyet, aynı zamanda en sağlıklı sonucu verebilme ihtimaline
de sahip durumda. Karar sizin!

3-)Dukan Diyeti
Fransız doktor, beslenme uzmanı Pierre Dukan tarafından meydana getirilen diyet, gündeme geldiği günden bugüne oldukça
tartışılsa da sahip olduğu ticari kaygı, pazarlanma gayesi sebebiyle dünyanın en çok konuştuğu modeller arasında.

-Başlıca olarak kırmızı et tüketimine odaklanan diyet, günlük beslenmede en fazla miktarda kırmızı ete yer verildiği
takdirde “kilo verme” adına başarılı sonuçlar alındığını ortaya koyuyor.

-Kalori hesabına odaklanmayan diyette karbonhidratların yeri ise oldukça düşük durumda.

-Diyet; “Atak-Seyir-Sağlamlaştırma-Dengeleme” olmak üzere 4 aşamadan meydana geliyor.

Atak aşamasında tüketilebilecekler;
-En fazla yüzde 5 yağ oranına sahip kırmızı et
-Derisiz tavuk/hindi et
-Konserve olmayan tüm balıklar
-Yulaf kepeği
-Yumurta

Seyir aşamasında tüketilebilecekler
-Atak aşamasından farklı olarak birkaç sebze “yenilebilecekler listesine” dahil oluyor.
(Enginar, kuşkonmaz, pancar, brokoli, brüksel lahanası, lahana, salatalık, havuç, patlıcan)

Sağlamlaştırma aşamasında tüketilebilecekler
-Bireyin eski beslenme alışkanlıklarına dönmesi kapsamında en kritik süreç olarak belirtilen sağlamlaştırma aşamasında
diyetin sürdürülebilirliğini arttırmak açısından eklenen birkaç yeni besin daha var.
(max: 2 porsiyon meyve, 2 dilim tahıllı ekmek)

Dengeleme aşamasında tüketilebilecekler
-Diyetin son aşaması diğer aşamalara benzer şekilde belirli kurallar içeriyor. Aşamanın 3 belirgin kuralı bulunuyor.

1-)Her gün en fazla 3 yemek kaşığı yulaf kepeği tüketebilirsiniz.
2-)Her gün en az 20 dakika yürümelisiniz.
3-)Haftanın bir günü tüm boyunca yalnızca protein tüketmelisiniz.

Dukan Diyetinde Tüketilebilecek Besin Grupları
-Saf Proteinler
-Sebzeler(Seyir aşamasında sonra olmak üzere)
.Yulaf kepeği
.Zeytinyağı.
.Goji Berries

Tavsiye: İçerdiği kurallar, bahsedilen yiyeceklere erişim zorluğu sebebiyle sürdürülebilir bir model olmaktan çok uzakta
olan diyet, kısa vadede bile çeşitli yan etkilere sahip olabiliyor. Beslenme düzeni anlamında hayatlara uyarlanımı zor
gözüken diyet, popülerliğini bizim nezdimizde de sadece ticari kaygıya borçlu.

SAĞLIKLI BESLENME DİYETİ
Mevcut tüm popüler diyetlerin huzurunda bizim en çok tavsiye edebileceğimiz “diyet” ise sağlıklı beslenme diyeti
olacaktır. Hedefinize uygun olarak günlük almanız gereken besinleri makro-mikro olarak sınıflandırdığınız, doğada
bulunan, işlenmemiş herşeyi günlük yaşamınıza uygun bir şekilde(1 öğünde, 3 öğünde, 5 öğünde vb.) tükettiğiniz
takdirde en ulaşabilir, sizi en zorlamayan ve en uzun vadede sürdürülebilir modele sahip olacaksınız.

TÜKETİLEBİLECEKLER
-Hayvansal Proteinler(Tavuk, balık, hindi, kırmızı et, yumurta, yoğurt, peynir vb.)
-Bitkisel Proteinler(Mercimek, nohut, fasulye, kuruyemişler, yulaf ezmesi vb.)
-Kompleks Karbonhidratlar(Bulgur, esmer pirinç, siyah pirinç, kara buğday, kinoa, yulaf ezmesi vb.)
-Sebzeler(Yeşil yapraklılar başta olmak üzere her renkten sebzeler)
-Meyveler(Tüm meyveler)
-Bitki Çayları(Yeşilçay, adaçayı, ıhlamur vb.)
-Doğada bulunan işlenmemiş durumdaki her besin

Kaynaklar:
https://authoritynutrition.com/ketogenic-diet-101/

What to Eat on the Paleo Diet


http://www.dukandiet.co.uk/

Paylaş

Editör Hakkında

Yorum yap